☼21°BATMAN
SON DAKİKA

Köşe Yazısı

Misafir Kalem
Yazar
Misafir Kalem

METİN BANLI – BATMAN’IN ÖNEMLİ AŞİRETLERİNDEN: ALİKAN AŞİRETİ

ALİKAN KÖYLERİ 01.Alaca (Derahemzo) 02.Asmadere (Hopê)…

25.08.2025 21:19

METİN BANLI – BATMAN’IN ÖNEMLİ AŞİRETLERİNDEN: ALİKAN AŞİRETİ

(KONUK YAZAR)

metinbanli@hotmail.com

ALİKAN KÖYLERİ

01.Alaca (Derahemzo)
02.Asmadere (Hopê)
03.Başlamış (Züxır)
04.Çevrimova (Barısıl)
05.Dağyolu (Şıhe)
06.Değirmenüstü (Ezkajor)
07.Demirdöven (Gündık)
08.Gedikli (Memıka)
09.Güven (Sixura)
10.Hanlı (Xanık)
11.Ilıca (Germık)
12.İncirli (Hıjirok)
13.İncegedik (Cımeata)
14.Işıkveren (Dusadek)
15.Kela Tahıro
16.Kesiktaş (Sıne)
17.Kışlacık (Zevıkaxaço)
18.Kıyımlı (Malebınıye)
19.Kumçay (Silexer)
20.Kumgeçit (Duşa)
21.Kumrulu (Kumaro)
22.Kütüklü (Gıreçelo)
23.Meydancık (Bazivan)
24.Pompalı (Pompa)
25.Samanlı (Ezkaxawar)
26.Tepecik (Eynkerm)
27.Yakacık (Mızareş)
28.Yakıtlı (Zeva Elıka)
29.Yalınkavak (Bağımz)
30.Yavuz (Betro)
31.Yazıhan (Mezırk)
32.Yeşilova (Derdivin)
33.Yeniköy (Kelpiço)
34.Yontukyazı (Cınesker)

Alikanlılar özellikle Batman’ın merkezinde ve Beşiri ilçesinde yoğun bir nüfusa sahiptir.

Göçlerle birlikte Diyarbakır, Mersin, Adana, İzmir, İstanbul gibi büyük şehirlerde de önemli bir topluluk yaşamaktadır. Toplam nüfuslarının 100 binin üzerinde olduğu tahmin edilmektedir.

TARİH SAHNESİNDE ALİKANLILAR

Alikan Aşireti’nin kökleri oldukça eskiye dayanmaktadır.

Tarihi kaynaklarda, Van, Hakkâri, Bitlis ve Muş bölgesinde yaşayan Kürt aşiretleri arasında adı geçen Alikanlılar, zamanla Batman, Urfa, Adıyaman, Ağrı, Mardin, Şırnak, Malatya ve Konya gibi bölgelere; ayrıca Suriye, Irak ve İran’a da yayılmışlardır.

Alikanlılar siyasi tarihte de etkili olmuş, bölgede önemli isimler yetiştirmişlerdir:

Birinci TBMM (1920): Türkiye Cumhuriyeti’nin mihenk taşı kabul edilen ilk mecliste, Kadri Bey (Oktay), Siirt milletvekili olarak görev almıştır.
Alikan Aşireti’nin siyasi sahnedeki ilk temsilcisi olarak tarihe geçmiştir.

İmar ve İskân Bakanlığı: Alikanlılardan Mehmet Nebil Oktay, farklı dönemlerde TBMM’de görev yapmış ve İmar ve İskân Bakanı olarak ülke yönetiminde söz sahibi olmuştur.

Diğer TBMM üyeleri: Alikanlılardan ayrıca Aydın Baran ve Ali SUÇİN, farklı dönemlerde Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde milletvekili olarak görev yapmışlardır.

Bazı kaynaklarda Şeyh Said’in de Alikan Aşireti’ne mensup olduğu aktarılmaktadır.

Halk edebiyatında ise Alikanlıların adı destan ve türkülerle yaşamaktadır.

Sîlemane Miste, Îbo Begê Parsînê, Emê Göze, Koçero gibi destanlar, halk arasında dilden dile aktarılmış ve Alikanlı kimliğinin önemli kültürel unsurları haline gelmiştir.

KÜLTÜR VE DAYANIŞMA

Alikanlılar, tarih boyunca dayanışmaya büyük önem vermişlerdir.

Aşiret yapısının getirdiği birliktelik, gerek kırsalda gerekse şehir yaşamında güçlü bir toplumsal bağ kurmalarını sağlamıştır.

Bu birlikteliğin kurumsal bir örneği olarak, 2022 yılında Batman merkezde Alikanlılar Derneği kurulmuştur.

Dernek, özellikle gençlerin girişimiyle kısa sürede aktif hale gelmiş, kültürel faaliyetler, yardımlaşma etkinlikleri ve sosyal projeler düzenlemiştir.

Bugün Orhan ERİM başkanlığında faaliyetlerini sürdürmektedir.

EKONOMİDE VE ŞEHİR HAYATINDA ALİKANLILAR

Geçmişte ağırlıklı olarak tarım ve hayvancılıkla uğraşan Alikanlılar, Cumhuriyet dönemiyle birlikte şehirleşme sürecine katılmışlardır.

Batman’ın il oluşu ve petrol sektörünün gelişmesi, Alikanlıların ekonomik ve sosyal hayatta daha aktif rol almasına zemin hazırlamıştır.

GÜNÜMÜZDE ALİKANLILAR

Ticarette küçük ve orta ölçekli işletmelerden sanayi kuruluşlarına kadar geniş bir alanda faaliyet göstermektedir.

Kamu hizmetlerinde bürokrasi, eğitim, sağlık ve güvenlik kurumlarında görev almaktadır.

Sivil toplumda dernekler, vakıflar ve kültürel oluşumlarda aktif yer almaktadır.

Kırsalda ise tarım ve hayvancılık faaliyetleri kısmen devam etmekte; özellikle tahıl üretimi, bağcılık ve küçükbaş hayvancılık hâlen önemini korumaktadır.

SONUÇ

Alikan Aşireti, köklü tarihi, kültürel zenginliği ve güçlü dayanışma geleneği ile Batman’ın en önemli aşiretlerinden biridir.

Hem köylerde hem şehirlerde yaşayan Alikanlılar, geçmişten aldıkları kültürel mirası geleceğe taşırken, bölgenin ekonomik, kültürel ve sosyal hayatına da değer katmaya devam etmektedir

.

Yazarın diğer yazıları

GÜRSEL TEKİN – KÖŞE YAZISI (KONUK YAZAR) BU DÜZENİN ADI: RANT, TALAN VE YOKSULLUK!HAYATİ ÖZGÜL – (KONUK YAZAR) FENERBAHÇE MENTAL OLARAK PARAMPARÇA!GÜRSEL TEKİN – KÖŞE YAZISI (KONUK YAZAR) PARANIN SALTANATI, DEĞERLERİN ÇÖKÜŞÜNÜ HAZIRLADI!METİN BANLI – İKİ YILDA GÜVEN VEREN BİR GAZETE (KONUK YAZAR)İLHAMİ IŞIK – İŞKENCECİMİ TANIDIM! (KONUK YAZAR)KERİM ÖZBEKLER – (KONUK YAZAR) TÜRKİYE DIŞ POLİTİKASI’NA GENEL BİR BAKIŞ…TAHİR MİROĞLU – HER YERDE KOL GEZEN “ZEHİR TERÖRÜ”TAHİR MİROĞLU/KONUK YAZAR – İNSANLIĞIN VARLIK TEMELİ OLAN KADINA SAYGI!CUMA İÇTEN – “TERÖRÜN SUSTUĞU YERDE UMUT KONUŞUR‼️”METİN BANLI – (KONUK YAZAR) BATMAN HALKININ ZİYARET KÜLTÜRÜ: UMUDUN, ŞİFANIN VE DAYANIŞMANIN SESSİZ DİLİMETİN BANLI – EKİM AYINDA RAHMETİN YOLUNU GÖZLEYEN ÇİFTÇİHASAN MESUT EKMEN – EĞİTİMDE BAŞARI VE PSİKOLOJİ: VELİ, ÖĞRENCİ VE ÖĞRENCİNİN ROLÜMETİN BANLI – KARDEŞLİK VE HAKLARA SAYGI (KONUK YAZAR)HASAN MESUT EKMEN – DÜNDEN BUGÜNE ÖRF VE ÂDETLERİMİZ: AİLE, AHLAK VE DEĞERLERİMİZİN YOLCULUĞUAYDIN ÖZGÜN – TEKRAR İNSAN OLABİLMEKDOÇ. DR. REŞAT ARICA – BATMAN YEMEK KÜLTÜRÜNÜN YAŞAYAN İZLERİ- (13) (HAS SİMİT EVİ)DOÇ. DR. REŞAT ARICA – BATMAN YEMEK KÜLTÜRÜNÜN YAŞAYAN İZLERİ (12) ÇÖMÇE ET LOKANTASIDOÇ. DR. REŞAT ARICA – BATMAN YEMEK KÜLTÜRÜNÜN YAŞAYAN İZLERİ  (11) CUMA USTADOÇ. DR. REŞAT ARICA – BATMAN YEMEK KÜLTÜRÜNÜN YAŞAYAN İZLERİ (10)DOÇ. DR. REŞAT ARICA-BATMAN YEMEK KÜLTÜRÜNÜN YAŞAYAN İZLERİ (9)DOÇ. DR. REŞAT ARICA – BATMAN YEMEK KÜLTÜRÜNÜN YAŞAYAN İZLERİ (8)DOÇ. DR. REŞAT ARICA – BATMAN YEMEK KÜLTÜRÜNÜN YAŞAYAN İZLERİ (6)DOÇ. DR. REŞAT ARICA – BATMAN YEMEK KÜLTÜRÜNÜN YAŞAYAN İZLERİ (5)DOÇ. DR. REŞAT ARICA – BATMAN YEMEK KÜLTÜRÜNÜN YAŞAYAN İZLERİ (4)DOÇ. DR. REŞAT ARICA – BATMAN YEMEK KÜLTÜRÜNÜN YAŞAYAN İZLERİ (4)DOÇ. DR. REŞAT ARICA – BATMAN YEMEK KÜLTÜRÜNÜN YAŞAYAN İZLERİ (3)YAPILAN ZAM GEÇİNME Mİ YOKSA HAYATTA KALMA ZAMMI MI?DOÇ. DR. REŞAT ARICA – KÖŞE YAZISI / BATMAN YEMEK KÜLTÜRÜNÜN YAŞAYAN İZLERİ: (2) XALO HEYRANBATMAN TURİZM TARİHİ- (1) GASTRONOMİK DEĞERLERİMİZ: KRİSTAL ET LOKANTASIMİROĞLU: TEDAŞIN ZULMÜNE KİM DUR DİYECEK?MEKAN GÖRÜK: KANAAT ÖNDERİ NEDİR NE DEĞİLDİR..?KADIN CİNAYETLERİNE DUR DE!TAHİR MİROĞLU: ÖLÜYORSUN BATMAN UYAN!MELİKE BOZKURT: GENÇLERİN FERYADI VE SOSYAL YAŞAMVEYSEL TUFAN – STK’LAR AMACINA UYGUN HAREKET ETMELİDİR.ABDURRAHMAN EKİNCİ BP’YE OLSUN BEREKETLİYazarın tüm yazıları →