☼21°BATMAN
SON DAKİKA

Köşe Yazısı

Aytek TAZ
Yazar
Aytek TAZ

AYTEK TAZ – KADER; YAZILMIŞ OLAN MI, YAZDIĞIMIZ MI?

Kader… Dile kolay, tartışması yüzyıllardır süren bir kelime…

22.07.2025 03:20

Kader…
Dile kolay, tartışması yüzyıllardır süren bir kelime.
Bir insanın başına gelen her şeyi önceden yazılmış bir senaryo gibi görenler için kader, sığınılacak bir liman.
Ama ya biz, o senaryonun sadece izleyicisi değilsek?
Ya biz yazıyorsak?

İslam’da kader, elbette inkâr edilemeyecek bir inanç esasıdır. Kur’an’da Rabbimiz şöyle buyurur:
“Biz her şeyi bir kader ile yarattık.”
(Kamer Suresi, 49. ayet)

Bu ayetten yola çıkarak bazı insanlar şöyle düşünür:
“Demek ki her şey yazılmış. Ben ne yaparsam yapayım, sonunda kaderim yaşanacak.”

Ama burada bir durmamız gerekiyor. Çünkü bu düşünce şekli, kaderin yanlış anlaşılmasıdır. Kur’an ve sünnetin bütününe baktığımızda, kaderin asla iradeyi devre dışı bırakan bir yazgı olmadığını görürüz.

Kur’an’da insanın kendi fiillerinden sorumlu olduğu defalarca vurgulanır:

“Kim bir iyilik yaparsa, kendisi için yapmış olur. Kim de kötülük yaparsa, kendi aleyhinedir.”
(Fussilet Suresi, 46. ayet)

Bu apaçık bir mesajdır: Sen ne yaparsan, karşılığını göreceksin.

O zaman şunu sormamız gerekmez mi?

Eğer ben kötü bir tercih yaptıysam ve kötü bir sonuç yaşadıysam, bu “kader” mi oluyor, yoksa “seçimimin bedeli” mi?

İslam’da kader, Allah’ın bilgisi ve kudretiyle her şeyi kuşatmasıdır. Allah, ne olacağını bilir. Ama bu, insanın tercih etmediği bir şeyi zorla yaptırdığı anlamına gelmez.

Nitekim Peygamber Efendimiz (sav), bir gün ashabına şöyle demiştir:

“Her biri, kendisi için yaratılmış olana kolayca ulaşır.”

Yani insan, Allah’ın ona verdiği irade ve akılla bir yola girer. Allah da o kişinin seçimine göre kaderini kolaylaştırır. Buradaki anahtar kelime: İrade.

Ne zaman bir hata yapsak, iş ters gitse, kolayca “Kaderde varmış” diyerek geçiyoruz. Ama kaderi bu şekilde algılamak, aslında sorumluluktan kaçmaktır.

Düşün:
Hiç çalışmadın, emek vermedin, sonra başarısız oldun.
Ve bunu “kader” diye adlandırdın.
Halbuki bu, senin ihmalinin sonucuydu.
Senin seçiminin bedeliydi.
Kader, sadece olan şey değil; seçilen yoldur.

Bir başka ayette Rabbimiz şöyle buyurur:
“İnsana kendi çalışmasından başkası yoktur.”(Necm Suresi, 39. ayet)

Bu ayeti okuduktan sonra hâlâ “Benim kaderim kötü” diyebilir miyiz?

Peygamber Efendimiz (sav) bir gün kaderi konuşan sahabelere şöyle der:

“Çalışınız! Çünkü herkes ne için yaratılmışsa, o yola kolaylaştırılır.”

Yani ne yapacağımızı biz belirleriz, ama Allah her şeyi bilir. Biz tercih ettikten sonra, Allah bizim tercih ettiğimiz yola kolaylık verir. Kader bir dayatma değil; bir sonuçtur.

Peki bu kader anlayışı bize ne öğretiyor?
• Hayatımızın direksiyonunda biz varız.
• Hatalarımızı kadere yüklemek kolaycılıktır.
• Kader, sorumluluğu yok etmez, hatta onu artırır.
• Allah adildir; kimsenin seçmediği bir hayatı ona dayatmaz.

Sonuç olarak kaderi, sorumluluktan kaçmak için değil; sorumluluk bilinciyle anlamak gerekir.
Çünkü kader bazen alın yazısı değil, alın teridir.
Ve Allah, emek verene adaletle karşılık verir.

Yazarın diğer yazıları

AYTEK TAZ – CENNETİN ÇOCUKLARIAYTEK TAZ – GÜÇ ZEHİRLENMESİAYTEK TAZ – KUTSAL YALNIZLIKAYTEK TAZ – GIYBETAYTEK TAZ – ERKEK ERKEK GİBİ, KADIN KADIN GİBİAYTEK TAZ – OSMANLI TOKADIAYTEK TAZ – ALAMUT KALESİ’NİN GÖLGESİNDEAYTEK TAZ – İNSANIN DOKTORU KENDİSİDİRAYTEK TAZ – İMAN SIÇRAMASIAYTEK TAZ – SUÇ VE CEZAAYTEK TAZ – KALU BELÂ: DÜNYAYA GELMEDEN ÖNCE VERDİĞİMİZ SÖZAYTEK TAZ – İNSAN ÖMRÜAYTEK TAZ – KENDİMİZE AYIRMADIĞIMIZ BİR ÖMÜRAYTEK TAZ – KÖRLÜKAYTEK TAZ – FARK ETMEDİĞİMİZ NİMETLERAYTEK TAZ – ÜÇ HARFLİ BİR ALIŞKANLIĞIN TOPLUMSAL FATURASIAYTEK TAZ – ZAMAN HEPİMİZİ SİLECEKAYTEK TAZ – AŞKI KİME SORSAK?AYTEK TAZ – KUYUDAN GELEN DERSAYTEK TAZ – DERİN DONDURUCUYA DEĞİL, FAKİRİN SOFRASINAAYTEK TAZ – CRİSTİANO RONALDO BATMAN PETROLSPOR’A MI GELİYOR?AYTEK TAZ – BATMAN DENİNCE AKLA GELENLER AYTEK TAZ – BATMAN DEĞİL KÜÇÜK İSTANBUL MÜBAREKAYTEK TAZ – OKULUN KAPISINDAKİ KORKUNUN SORUMLUSU BİRAZ DA SENSİN!AYTEK TAZ – KIYASAYTEK TAZ – KUDÜS’ÜN ANAHTARINI TAŞIYAN ADAM SELAHADDİN EYYUBİAYTEK TAZ – VEDA HUTBESİAYTEK TAZ – AŞK ACISI MI? ONU BİR DE HZ. VAHŞİ’YE SORAYTEK TAZ – İNŞİRAHAYTEK TAZ – ALLAH’A ÇOCUKÇA İNANMAKAYTEK TAZ – DİL BELASI: “KONUŞA KONUŞA KAYBETTİKLERİMİZ”AYTEK TAZ – VELİLERE TAVSİYELER “ÇOCUKLUĞUN TELAFİSİ OLMAZ”AYTEK TAZ – BATMAN SANDIĞINIZ YER DEĞİLAYTEK TAZ – SUS!AYTEK TAZ – 2025”TE BATMAN’DA NELER OLDU?AYTEK TAZ – KÖŞE YAZISI BİR UMUTAYTEK TAZ – RUTİN NİMETTİRAYTEK TAZ – ZAMAN HER ŞEYİ TERS YÜZ EDİNCE…AYTEK TAZ – KARANLIK YOLLARDAN GEÇİP SINIFI AYDINLATLARA…AYTEK TAZ – ERKEĞE ŞİDDETE HAYIR!AYTEK TAZ – GÜLÜŞÜNE ALDANMA, KARANLIK ÜÇLÜ YAKINDA OLABİLİRAYTEK TAZ – MAHREMİYETAYTEK TAZ – DİLAN: COŞKUNUN VE UMUDUN SESİAYTEK TAZ – NOVA ETKİSİ: HAYATIN GİZLİ LÜTFUAYTEK TAZ – GECE AĞACI ALTINDA: SEYDO VE SEYDİKO’NUN TRAJEDİSİAYTEK TAZ – KALPTEN KALBE EĞİTİM: VELİLERE KÜÇÜK HATIRLATMAAYTEK TAZ – FEMİNİZMİN YALNIZ KADINLARIAYTEK TAZ – RAMANLILAR: BATMAN’IN SESSİZ GÜCÜAYTEK TAZ – RECEBANLILAR: BATMAN’IN NÜFUS DEPOSUAYTEK TAZ – ZEMBÎLFİROŞ İLE XATÛN: KAVUŞAMAYANLARIN EN SESSİZ ÇIĞLIĞIAYTEK TAZ – BATMAN’DA GECE SERİNLEME REHBERİAYTEK TAZ – GILGAMIŞ: ÖLÜMLE SAVAŞAN İLK İNSANAYTEK TAZ – BATMANLI ŞEHMUS HAZER’İN POTAYA SIĞMAYAN HİKÂYESİAYTEK TAZ – BATMAN’DA DÜĞÜN SEZONU BAŞLADI: ALTIN YERİNE ÇEYREK SİMİT TAKILIYOR!AYTEK TAZ – BATMAN USULÜ KALDIRIMDA ÇAY MOLASIAYTEK TAZ – CHATGPT’YE SORDUK. BİR ŞEYTAN OLSAYDIN GENÇLERİ DİNDEN NASIL SOĞUTURDUN?AYTEK TAZ – OSMANÊ WERDO VE BATMAN FİLMİ!AYTEK TAZ – EMANET EKRANLARDA DEĞİL KALPLERDE SAKLANIRAYTEK TAZ – TRAFİKTE PASSAT, GÖNÜLDEN PETROLSPORAYTEK TAZ – STORY’SİZ MUTLULUK OLMAZMIŞ MEĞER!AYTEK TAZ – BİR MAHALLENİN KALBİ: YENİ MAHALLE İLKOKULUAYTEK TAZ – UÇMAK İÇİN DÜŞMEK GEREKİRAYTEK TAZ – NEWROZ ATEŞİAYTEK TAZ – BATMAN İSTATİSTİKLERİAYTEK TAZ – ZOR ŞARTLARAYTEK TAZ – KANSERAYTEK TAZ – EĞİTİM ŞARTAYTEK TAZ – HAYATINIZ SEÇTİĞİNİZ KADINDIRAYTEK TAZ – KÖŞE YAZISI / BATMAN’DA 2024’TE NELER OLDU?KADİM TOPRAKLARIN MODERN ŞEHRİBatmanlı ÜnlülerGEÇMİŞTEN MEKTUP VARCAHİLİYE DÖNEMİ (M.S. 2024)Yazarın tüm yazıları →