☼21°BATMAN
SON DAKİKA

Köşe Yazısı

Aytek TAZ
Yazar
Aytek TAZ

AYTEK TAZ – ÜÇ HARFLİ BİR ALIŞKANLIĞIN TOPLUMSAL FATURASI

Geçen gün annemle birlikte Karabağ Parkı’na gittik. Orada oturan üç tane genç vardı. Konuşmalarına istemeden kulak misafiri oldum…

13.07.2026 02:26

Geçen gün annemle birlikte Karabağ Parkı’na gittik. Orada oturan üç tane genç vardı. Konuşmalarına istemeden kulak misafiri oldum. Dikkatimi çeken ne kahkahalarıydı ne de anlattıkları… Dikkatimi çeken tek şey, neredeyse her cümlelerinin arasında aynı kelimenin yer almasıydı: bu kelime. Bir kelimeyi o kadar çok tekrar ediyorlardı ki, sanki Türkçede başka hiçbir sözcük kalmamış gibiydi.
En acısı da şu oldu: bu kelime artık öfkenin değil, günlük konuşmanın bir parçası hâline gelmişti.

Eskiden insanlar sinirlendiğinde ağzından kötü bir söz kaçırırdı. Şimdi ise daha selam vermeden bu kelimeyle konuşmaya başlayan bir nesil yetişiyor. Daha korkuncu, bu durum kimseyi rahatsız etmiyor. Parkta çocuklar oynuyor, yaşlılar banklarda oturuyor, aileler vakit geçiriyor. Ama bazıları, çevresinde kim olduğuna bakmadan ağzına gelen ilk sözü, yani bu kelimeyi, sanki noktalama işaretiymiş gibi kullanabiliyor.

Üstelik bu mesele sadece bugünün sokağında gördüğümüz bir kabalık da değil. Bir gün 1980’li yıllara ait bir video izlemiştim. Trafik polisi kırmızı ışıkta geçen sürücülere tek tek soruyordu: “Neden geçiyorsunuz?” Sürücüler ise öyle güzel, öyle ölçülü, öyle mahcup bir ifade kullanıyordu ki insan ister istemez hayran kalıyordu. Ne bağırma vardı ne hakaret ne de hoyratlık. Yanlış yapan, yanlış yaptığını biliyor; bunu da edep içinde anlatıyordu. İşte asıl fark burada. O yıllarda insanlar hata yapınca bile dilini kirletmiyordu. Bugün ise bazıları, doğru düzgün bir cümle kurmayı bırakın, ağzından çıkan ilk sözü bile süzmeden konuşuyor.

Bugün sokakta yürüyün. Bir okul çıkışına gidin. Bir kafeye oturun. Bir otobüse binin. Aynı manzarayla karşılaşmanız çok yüksek ihtimaldir. İki cümleden biri bu kelime. Üç arkadaş konuşuyor; bu kelime. Telefonda konuşuyor; bu kelime. Oyun oynuyor; bu kelime. Şakalaşıyor; bu kelime. Sevinirken de bu kelime, üzülürken de bu kelime, şaşırırken de bu kelime…
Bu nasıl bir yoksulluktur?
Kelime dağarcığımız mı bu kadar fakirleşti? Duygularımızı ifade edecek başka sözcük bulamıyor muyuz? Türkçe ve Kürtçe gibi binlerce yıllık zengin bir dili, üç harflik bir alışkanlığa mahkûm etmek kime ne kazandırıyor?

İşin daha da düşündürücü tarafı, bu alışkanlık sadece gençlerle sınırlı değil. Orta yaşlı insanlar da aynı dili kullanıyor. Hatta bazen ilkokul çağındaki çocukların bile bu kelimeyi rahatlıkla söylediğini duyuyoruz. Çocuk, duyduğunu tekrar eder. Eğer evde, sokakta, okul yolunda, sosyal medyada ve videolarda sürekli bu kelimeyi duyuyorsa, onu normal zanneder. Sonra da kimse “Bu çocuk neden böyle konuşuyor?” diye şaşırmasın.

Sosyal medya da bu çürümenin en büyük taşıyıcılarından biri oldu. İzlenmek uğruna bu kelimeyi kullananlar, takipçi kazanmak için seviyeyi düşürenler, “samimiyet” adı altında ağzına geleni söyleyenler… Ne yazık ki birçok genç de bunu doğal, hatta özendirici görüyor. Bir kelime, tekrar edildikçe sıradanlaşıyor; sıradanlaştıkça da saygısızlığın dili oluyor.
Oysa bu kelime; cesaret değildir.
Kabalık; özgüven değildir.

Başkalarını rahatsız etmek; rahatlık değildir.
Bir insanın ağzından çıkan söz, karakterinin aynasıdır. Sürekli bu kelimeyi kullanan biri, çevresine güçlü değil, tam tersine kendini ifade etmekte zorlanan biri görüntüsü verir. Çünkü düşünce zenginliği olan insan, kelimeyi seçer; kelime bulamayan ise aynı söze sığınır. Bir cümleyi taşıyamayan, bir duyguyu anlatamayan, bir fikri kuramayan kişi; sonunda dilini değil, alışkanlığını konuşturur.

Toplum olarak en büyük yanlışlarımızdan biri de buna alışmış olmamızdır. Bu kelimeyi duyuyoruz, başımızı çeviriyoruz. Çocukların yanında söyleniyor, ses çıkarmıyoruz. Parkta, otobüste, okul önünde, çay bahçesinde… Sanki bunlar normalmiş gibi davranıyoruz.

Bir toplumun seviyesini sadece yolları, binaları ya da teknolojisi belirlemez. İnsanların birbirine hitap şekli de o toplumun aynasıdır. Dil bozulursa düşünce bozulur. Düşünce bozulursa saygı kaybolur. Saygının kaybolduğu yerde ise huzurdan söz etmek mümkün değildir.

Belki de yeniden işe ağzımızdan çıkan kelimeleri düzeltmekle başlamalıyız. Çünkü güzel konuşmak sadece bir görgü kuralı değil, aynı zamanda karşımızdakine duyduğumuz saygının en açık göstergesidir. Bu kelimeyi her cümlenin içine sıkıştırmak marifet değil; düşünmeden konuşmanın, kolaycılığın ve dil fakirliğinin açık ilanıdır.

Allah rızası için, kendin için, ailen ve Batman için, gelecek nesiller için bu kelimeyi kullanma artık. Sağlıcakla kal…

Yazarın diğer yazıları

AYTEK TAZ – CENNETİN ÇOCUKLARIAYTEK TAZ – GÜÇ ZEHİRLENMESİAYTEK TAZ – KUTSAL YALNIZLIKAYTEK TAZ – GIYBETAYTEK TAZ – ERKEK ERKEK GİBİ, KADIN KADIN GİBİAYTEK TAZ – OSMANLI TOKADIAYTEK TAZ – ALAMUT KALESİ’NİN GÖLGESİNDEAYTEK TAZ – İNSANIN DOKTORU KENDİSİDİRAYTEK TAZ – İMAN SIÇRAMASIAYTEK TAZ – SUÇ VE CEZAAYTEK TAZ – KALU BELÂ: DÜNYAYA GELMEDEN ÖNCE VERDİĞİMİZ SÖZAYTEK TAZ – İNSAN ÖMRÜAYTEK TAZ – KENDİMİZE AYIRMADIĞIMIZ BİR ÖMÜRAYTEK TAZ – KÖRLÜKAYTEK TAZ – FARK ETMEDİĞİMİZ NİMETLERAYTEK TAZ – ZAMAN HEPİMİZİ SİLECEKAYTEK TAZ – AŞKI KİME SORSAK?AYTEK TAZ – KUYUDAN GELEN DERSAYTEK TAZ – DERİN DONDURUCUYA DEĞİL, FAKİRİN SOFRASINAAYTEK TAZ – CRİSTİANO RONALDO BATMAN PETROLSPOR’A MI GELİYOR?AYTEK TAZ – BATMAN DENİNCE AKLA GELENLER AYTEK TAZ – BATMAN DEĞİL KÜÇÜK İSTANBUL MÜBAREKAYTEK TAZ – OKULUN KAPISINDAKİ KORKUNUN SORUMLUSU BİRAZ DA SENSİN!AYTEK TAZ – KIYASAYTEK TAZ – KUDÜS’ÜN ANAHTARINI TAŞIYAN ADAM SELAHADDİN EYYUBİAYTEK TAZ – VEDA HUTBESİAYTEK TAZ – AŞK ACISI MI? ONU BİR DE HZ. VAHŞİ’YE SORAYTEK TAZ – İNŞİRAHAYTEK TAZ – ALLAH’A ÇOCUKÇA İNANMAKAYTEK TAZ – DİL BELASI: “KONUŞA KONUŞA KAYBETTİKLERİMİZ”AYTEK TAZ – VELİLERE TAVSİYELER “ÇOCUKLUĞUN TELAFİSİ OLMAZ”AYTEK TAZ – BATMAN SANDIĞINIZ YER DEĞİLAYTEK TAZ – SUS!AYTEK TAZ – 2025”TE BATMAN’DA NELER OLDU?AYTEK TAZ – KÖŞE YAZISI BİR UMUTAYTEK TAZ – RUTİN NİMETTİRAYTEK TAZ – ZAMAN HER ŞEYİ TERS YÜZ EDİNCE…AYTEK TAZ – KARANLIK YOLLARDAN GEÇİP SINIFI AYDINLATLARA…AYTEK TAZ – ERKEĞE ŞİDDETE HAYIR!AYTEK TAZ – GÜLÜŞÜNE ALDANMA, KARANLIK ÜÇLÜ YAKINDA OLABİLİRAYTEK TAZ – MAHREMİYETAYTEK TAZ – DİLAN: COŞKUNUN VE UMUDUN SESİAYTEK TAZ – NOVA ETKİSİ: HAYATIN GİZLİ LÜTFUAYTEK TAZ – GECE AĞACI ALTINDA: SEYDO VE SEYDİKO’NUN TRAJEDİSİAYTEK TAZ – KALPTEN KALBE EĞİTİM: VELİLERE KÜÇÜK HATIRLATMAAYTEK TAZ – FEMİNİZMİN YALNIZ KADINLARIAYTEK TAZ – RAMANLILAR: BATMAN’IN SESSİZ GÜCÜAYTEK TAZ – RECEBANLILAR: BATMAN’IN NÜFUS DEPOSUAYTEK TAZ – ZEMBÎLFİROŞ İLE XATÛN: KAVUŞAMAYANLARIN EN SESSİZ ÇIĞLIĞIAYTEK TAZ – BATMAN’DA GECE SERİNLEME REHBERİAYTEK TAZ – KADER; YAZILMIŞ OLAN MI, YAZDIĞIMIZ MI?AYTEK TAZ – GILGAMIŞ: ÖLÜMLE SAVAŞAN İLK İNSANAYTEK TAZ – BATMANLI ŞEHMUS HAZER’İN POTAYA SIĞMAYAN HİKÂYESİAYTEK TAZ – BATMAN’DA DÜĞÜN SEZONU BAŞLADI: ALTIN YERİNE ÇEYREK SİMİT TAKILIYOR!AYTEK TAZ – BATMAN USULÜ KALDIRIMDA ÇAY MOLASIAYTEK TAZ – CHATGPT’YE SORDUK. BİR ŞEYTAN OLSAYDIN GENÇLERİ DİNDEN NASIL SOĞUTURDUN?AYTEK TAZ – OSMANÊ WERDO VE BATMAN FİLMİ!AYTEK TAZ – EMANET EKRANLARDA DEĞİL KALPLERDE SAKLANIRAYTEK TAZ – TRAFİKTE PASSAT, GÖNÜLDEN PETROLSPORAYTEK TAZ – STORY’SİZ MUTLULUK OLMAZMIŞ MEĞER!AYTEK TAZ – BİR MAHALLENİN KALBİ: YENİ MAHALLE İLKOKULUAYTEK TAZ – UÇMAK İÇİN DÜŞMEK GEREKİRAYTEK TAZ – NEWROZ ATEŞİAYTEK TAZ – BATMAN İSTATİSTİKLERİAYTEK TAZ – ZOR ŞARTLARAYTEK TAZ – KANSERAYTEK TAZ – EĞİTİM ŞARTAYTEK TAZ – HAYATINIZ SEÇTİĞİNİZ KADINDIRAYTEK TAZ – KÖŞE YAZISI / BATMAN’DA 2024’TE NELER OLDU?KADİM TOPRAKLARIN MODERN ŞEHRİBatmanlı ÜnlülerGEÇMİŞTEN MEKTUP VARCAHİLİYE DÖNEMİ (M.S. 2024)Yazarın tüm yazıları →